Domein Gezondheid - inleiding

Lectoraat Verpleegkunde ‘Van kijken naar zien’

Verpleegkundigen staan dicht bij patiënten. Binnen de gezondheidszorg hebben zij vaak het meeste contact met een patiënt. Andere disciplines, zoals medici en paramedici, varen voor een groot deel op de observaties van verpleegkundigen. Observeren is dan ook een kerncompetentie van verpleegkundigen in alle velden van de gezondheidszorg: thuiszorg, verpleeghuis, ziekenhuis, revalidatiecentrum, psychiatrie, etc. Goed observeren vereist verstand van zaken. Je ziet pas als je weet waar je naar moet kijken.

Alertheid op complicaties, bijvoorbeeld, bij hoogrisico patiënten, vraagt om kennis over deze complicaties en om het goed kunnen indelen van patiënten naar risico op deze complicatie (risicostratificatie). In het programma ‘Van kijken naar zien’ worden meetinstrumenten voor risicostratificatie ontwikkeld en wordt bekeken hoe risicostratificatie de patiëntenzorg gunstig kan beïnvloeden. Op dit moment vindt onderzoek binnen deze lijn plaats op het gebied van cardiovasculair risicomanagement (o.a. SCORE chart), ouderenzorg (o.a. screening van complicatierisico op de spoedeisende hulp), intensive care (o.a. Ramsay schaal) en bij patiënten die zowel lichamelijke als psychiatrische problemen hebben (o.a. INTERMED).

Lectoraat Verpleegkunde 'Van weten naar doen'

Richtlijnen voor diagnostiek en behandeling zijn in de laatste decennia voor verschillende patiëntengroepen ontwikkeld om hulpverleners te ondersteunen bij hun besluitvorming. Kennisontwikkeling gaat op veel gebieden snel. De richtlijnen vatten de wetenschappelijke kennis die als bewijs kan dienen voor aanbevolen diagnostiek en therapie samen en combineren deze kennis met pathofysiologische inzichten en klinische expertise.

Hulpverleners worden gestimuleerd om deze richtlijnen toe te passen in hun praktijk, ondermeer via opleiding. De kwaliteit van zorg wordt uiteraard niet alleen bepaald door het simpelweg volgen van richtlijnen. Individuele patiënten vragen om een persoonlijke benadering, waarbij afwijking van richtlijnen juist verstandig kan zijn. Ook is het belangrijk om te erkennen dat richtlijnen soms niet gevolgd kunnen worden door organisatorische zaken, zoals beschikbaarheid van mankracht, faciliteiten en budget. Registratie van dagelijkse zorg is zinvol om vast te stellen in hoeverre richtlijnen in de praktijk worden gevolgd, en in het bijzonder als feedback op het eigen handelen. Registratie van zorg maakt punten voor verbetering van kwaliteit van zorg zichtbaar en laat zien waar richtlijnen verduidelijking behoeven. Op dit moment vindt onderzoek binnen de programmalijn ‘Van weten naar doen’ plaats op gebied van de cardiologie, neurologie en de perioperatieve zorg.